Programmatisch verduurzamen met impact

Eerste c0₂-neutrale rijksmonument van Nederland

Willem - Jan Stegeman

Wethouder gemeente Amersfoort

Youssef Ait Mallouk

Directeur projecten West

“Onze partners zijn geen uitvoerders van losse opdrachten, maar volwaardige adviseurs met vakmanschap over de hele linie. Het langjarige commitment creëert continuïteit, vertrouwen en ruimte om samen te groeien. Essentiële ingrediënten om onze duurzame ambities om te zetten in meetbare impact.”

Willem - Jan Stegeman

Wethouder gemeente Amersfoort

Amersfoort heeft een duidelijke ambitie: in 2050 wil de gemeente CO₂-neutraal en circulair zijn. Een deel van deze opgave ligt bij de verduurzaming van ruim zestig maatschappelijke gebouwen. De oorspronkelijke benadering, gekoppeld aan natuurlijke onderhoudsmomenten, bleek te langzaam. Tijd voor een programmatische aanpak, met een concrete routekaart richting 2030.

De opgave werd verdeeld in drie portefeuilles: kleine panden, grotere verzamelgebouwen en monumenten. Voor elke categorie zijn partners geselecteerd die gedurende het hele traject betrokken blijven. Zo ontstaat een lerend effect, waarbij verduurzaming steeds slimmer en efficiënter wordt uitgevoerd. Voor monumenten is Nico de Bont | TBI de contractpartij, met Kuijpers als installatiepartner.

De gemeente Amersfoort kwam niet met een dichtgetimmerd Programma van Eisen en geeft partners ruimte om expertise in te zetten. Juist bij monumenten, waar behoud en verduurzaming voortdurend in balans moeten zijn, bewijst die aanpak zijn waarde. Want een plek waar zichtbare ingrepen beperkt zijn en technische ruimte schaars is, vraagt om doordachte engineering. Daarom trokken Nico de Bont | TBI en Kuijpers vanaf de tenderfase nauw samen op. Duurzaamheid was daarbij het vertrekpunt: met een integraal ontwerp, biobased materialen, circulariteit, slimme installaties, gegarandeerde energieprestaties en langdurige monitoring als basis.

Het eerste monumentale project in een reeks van zeven was theater Veerensmederij. Een voormalige spoorwegwerkplaats uit 1904 en sinds 2010 de thuisbasis van Holland Opera. Ooit zo tochtig dat de harpiste tot vlak voor haar optreden handschoenen droeg, nu het eerste CO₂-neutrale rijksmonument van Nederland. Volledig gasloos, mét behoud van de historische uitstraling. En het bewijs dat je monumentale waarde, comfort en energieprestatie overtuigend samen kunt brengen. Dat onderstreept een belangrijke les: monumenten zijn geen blokkade voor verduurzaming, zoals vaak wordt gedacht. Het zijn kansen die om vakmanschap vragen.

De eerste tien opgeleverde gebouwen laten inmiddels een gemiddelde CO₂-reductie van 70 tot 80 procent zien, hoger dan vooraf geraamd. De gemeente Amersfoort is daarmee een inspiratie voor andere gemeenten. Zij laat zien dat groot denken, langdurig samenwerken en inzetten op vakmanschap echte verduurzaming mogelijk maakt.

Youssef Ait Mallouk, directeur projecten West