Blog Alexander Hoos: ik versnel, jij versnelt, wij versnellen...niet!

10 april 2020

Afgelopen week zag ik op het NOS-journaal een item over propvolle metro’s in Londen; een vreemd beeld in een tijd van corona. Onder de reizigers ook veel bouwvakkers, die – ondanks de verordening om niet zonder geldige reden de straat op te gaan – het gevoel hadden niet anders te kunnen. Sterker nog: hun beroepsgroep stond op de lijst van vitale beroepen die voorlopig door blijven draaien. Direct moest ik denken aan mijn blog van ruim een jaar geleden, waarin ik berichtte over digitalisering. Die term verscheen destijds ineens overal als een toverwoord. Het klimaatakkoord, de energieprestatiewet, circulaire economie, netwerkgeneratie, automatisering, verscherpte regelgeving … digitalisering werd gepresenteerd als oplossing voor alles. Alle hens aan dek, was het devies. En met volle kracht vooruit!

Door de corona-uitbraak zien we nu ook concreet hoe waardevol het is om je digitale zaken op orde te hebben. In hoog tempo ontwikkelen ziekenhuizen, scholen en werkgevers allerlei digitale hulpmiddelen die ervoor zorgen dat onze economie zo goed als mogelijk doordraait. Maar voor het werk in de installatietechniek en bouw vinden veel mensen dat nog lastig. Natuurlijk kun je geen muur metselen via een online tool, maar een belangrijke vraag blijft: hadden we als sector toch niet eerder wat meer zorg en aandacht moeten besteden aan de kansen die digitalisering in de bouwsector wél biedt? 

Grote kloof

Met dat voornemen van meer zorg en aandacht sloot ik een tijdje geleden – nog voor de coronacrisis – aan bij het DigiCafé. “Het is een topprioriteit”, hoorde ik opnieuw. En: “We móeten stappen zetten …. Versnellen!” Dat begon hoopvol, zeker met zo’n grote delegatie stakeholders uit de bouwsector aan mijn zijde. Maar halverwege de middag viel mij ineens iets op. Iets wat tekenend is voor een probleem waarmee onze sector al jaren worstelt: de bestuurders en beleidsmakers bevonden zich aan de ene kant van de ruimte, de operationele uitvoerders aan de andere. Ik zag – letterlijk – een kloof tussen twee kampen die elkaar niet helemaal begrijpen en niet aan elkaar kunnen uitleggen wat ze van de ander nodig hebben. Maar goed: er werden agenda’s getrokken, plannen gemaakt en afgesproken dat er over twee maanden een eerste plan zou liggen. In de huidige situatie klinkt dat misschien niet zo gek, maar destijds dacht ik: Wacht, wat?!! 2 Maanden?! Aangezien we zojuist een middag met elkaar hebben gebrainstormd over het belang van versnellen, hoop ik toch dat je 2 weken bedoelt! Maar nee… met alle overvolle agenda’s kon men per week max een paar uurtjes bij elkaar sprokkelen om hiermee aan de slag te gaan.

Prioriteren en organiseren van digitalisering in de bouw

Voor mij werd die middag duidelijk wat de twee belangrijkste oorzaken zijn dat we als sector – een jaar na mijn vorige blog over digitalisering – nog niet zijn versneld: 1) we spreken niet allemaal dezelfde (digi-)taal en 2) we doen het er een beetje bij. We zien echt wel die noodzaak om te versnellen, maar alleen als er een plekje vrij is in onze agenda.

Pas na de crisis zullen we in staat zijn om zaken stevig aan te pakken, maar we kunnen daar wel nu al een plan voor maken. Als digitalisering zo belangrijk is voor ons als sector – en dat is het! – en we continu powerwoorden gebruiken als versnellen, urgentie en noodzaak, dan hoort daar ook concrete actie bij. Willen we écht versnellen? Dan moeten we prioriteren en organiseren, zowel op sectorniveau als binnen bedrijven. Investeren in tijd en geld. Maar – nu komt het – we moeten óók goede mensen vrijmaken en positioneren als schakel tussen de verschillende kampen. Niet zomaar mensen … onze beste mensen! Specialisten die beide talen spreken en precies begrijpen wat nodig is. En juist daar zit de pijn: wie durft – zeker ten tijde van of net na de coronacrisis – van zijn of haar beste mensen te vragen om werkzaamheden voor het bedrijf tijdelijk te laten vallen voor het grotere goed? Wie vertrouwt er genoeg op het specialisme van deze vakmensen om ze ook daadwerkelijk voor onbepaalde tijd los te laten? Want dat is waar prioriteren en organiseren op neerkomt: geef hen mandaat om hun agenda schoon te vegen en de focus te verschuiven naar dit vraagstuk. En niet voor 2 uurtjes in de week. Een échte tijdsinvestering die een groep professionals in de gelegenheid stelt onafgebroken samen te werken en wél binnen twee weken te komen tot een goed concept dat eenduidig richting geeft.

Versnellen! We roepen dat we dat willen… maar vínden we dat ook echt als we er offers voor moeten brengen? Helemaal als we door de maatschappelijke ontwikkelingen al zoveel andere pijn voelen of offers hebben gebracht. En toch roep ik zonder twijfel JA! Want misschien is dit wel meer dan ooit de tijd om te beseffen dat digitalisering een kritisch onderdeel is en blijft van onze bedrijfsvoering.

Alles-of-niets

Dit alles doet me enorm denken aan de film ‘Back to the Future III’, waarin Doc Brown en Marty McFly naar 1885 reizen. Ik ga er voor het gemak vanuit dat je die kent – want ja: wie niet? – maar mocht het niet zo zijn, ga ‘m zien! Hoe dan ook: allemaal leuk en aardig dat Wilde Westen, maar om terug te keren naar de toekomst, hebben Doc en Marty snelheid nodig. Geen paard of wagen, maar échte snelheid. Uiteindelijk voert Doc met behulp van explosieven een locomotief op naar de juiste snelheid om de DeLorean aan te duwen. Een plan van alles-of-niets, want bereiken ze de benodigde snelheid niet op tijd, dan eindigen ze genadeloos in een ravijn.

Die alles-of-niets-mentaliteit moeten wij ook gebruiken. Op ons wacht misschien geen ravijn, maar we stevenen wel af op een enorme berg, zo lijkt het. Toch versnellen we op dit moment met paard en wagen. Een stap vooruit – of zelfs richting de toekomst – zullen we daarmee niet zetten. Dus rijst de vraag: wie durft een krachtig plan voor onze sector te bedenken en realiseren? En minstens zo belangrijk: wat zijn onze ‘explosieven’ om meer snelheid te creëren en wie steekt de lont aan? Mijn advies aan iedereen die twijfelt, is be like Doc Brown en Marty McFly: prioriteren, organiseren, alle hens aan dek en met volle kracht vooruit! Zelfs – of misschien wel juist – in tijden van crisis. Ik denk en doe graag mee: via digitale middelen uiteraard.


"Maak goede mensen vrij en positioneer ze als schakel tussen verschillende kampen"
Ga terug