Blog Alexander Hoos: Kennis en kunde? NU EVEN NIET!

21 oktober 2019

In het eerste kwartaal van 2019 had de technische branche in Nederland te maken met 277.000 openstaande vacatures. Onze markt piept, kraakt, zucht en steunt door een gebrek aan vakmensen. Kort geleden debatteerde de Tweede Kamer daarom opnieuw over de tekorten op de arbeidsmarkt. Natuurlijk is het goed dat we op alle niveaus nadenken over mogelijke oplossingen. Tegelijkertijd is dit niet per se een probleem van nu: ik werk inmiddels 24 jaar in de installatietechniek en dat tekort is er met uitzondering van de crisisjaren 2008/2009 al die tijd geweest. De vraag is dus of onze gezamenlijke focus om het probleem aan te pakken wel de juiste is. In mijn optiek is capaciteit namelijk niet onze grootste uitdaging …

Begrijp me niet verkeerd: ik begrijp die roep om méér mensen heel goed. We zijn al zo drukdrukdruk met elkaar en door de aantrekkende economie groeit de vraag naar technisch geschoolde medewerkers verder. Dus zoeken we het steeds vaker bij snelle oplossingen: gedetacheerde, buitenlandse of zelfstandige krachten bijvoorbeeld. Laatst hoorde ik zelfs iemand zeggen: “Als er maar iemand zit.” Maar hoewel ook daar ongetwijfeld goede vakmensen tussen zitten, zien we nog te vaak hoge tarieven en ondermaatse kwaliteit. En zoals ik eerder al aangaf instromers die qua kennis en kunde totaal niet aansluiten bij de behoeften van het bedrijfsleven. Die aanpak heeft daarom volgens mij vooral een remmende werking. Het belangrijkste vraagstuk in onze branche is daarom toch niet hoe we kunnen beschikken over VOLDOENDE mensen. Hebben we de JUISTE mensen, is veel belangrijker. En die vakmensen zijn misschien wel dichterbij dan je denkt.

Vanuit mijn rol als informatiemanager zie ik dat het echte maatschappelijk probleem van onze sector ligt bij de bescherming van eigen personeel. Naast data is namelijk ook de kennis van specialisten binnen je bedrijf van enorm strategisch belang. Dát is wat je organisatie robuust maakt voor de toekomst. Maar terwijl wij met elkaar nadenken over snelle capaciteitsoplossingen, demotiveren we de vakmensen die we al hebben! Die mensen – die al betrokken zijn bij onze organisatie en passie hebben voor alles wat techniek zo mooi maakt – ervaren een enorm verschil in arbeidsvoorwaarden en voorzieningen ten opzichte van gedetacheerde - en/of buitenlandse krachten en zzp’ers. Natuurlijk frustreert dat enorm en versterkt het dagelijks de onrust bij onze mensen en ook de afname van hun betrokkenheid en loyaliteit. Juist onze huidige werknemers hebben dus alle reden om te piepen, kraken, zuchten en steunen. Minstens zo frustrerend is trouwens de heersende kortetermijn focus op projecten die zorgt voor verkrampte arbeidsomstandigheden: wel werkdruk, geen aandacht voor persoonlijke ontwikkeling. Geen tijd voor! Je kennis en kunde vergroten? Nu even niet! Onze medewerkers – ons meest waardevolle goed – staan stil. Daardoor zien we elk jaar een soort stoelendans van ontevreden krachten die hopen dat het gras bij een andere organisatie groener is. Weg waardevolle kennis die je al had binnen je bedrijf. En weer opnieuw beginnen met het zoeken naar méér mensen. “Als er maar iemand zit”, toch?

De vraag is nu: wie wordt er écht wakker en durft een bewuste keuze te maken? Accepteren we de onbalans tussen onze eigen bedrijfsorganisatie en detacheringsbureaus, buitenlandse invloed en zzp’ers in onze markt? En vinden we het begrijpelijk dat er nu even geen tijd is voor de persoonlijke ontwikkeling van mensen? Of zien we dat toch liever anders? En zo ja, wat kunnen we dan juist op korte termijn doen? Daar moeten we als branche integraal over nadenken, zodat we elkaar straks niet schouderophalend aankijken, maar weten dat er weloverwogen keuzes zijn gemaakt.

Als je het aan mij vraagt, zou een deltaplan gericht op de korte termijn een goede oplossing zijn. Opgesteld vanuit samenwerking van directeuren van installatiebedrijven, opleiders en brancheorganisaties, die – liever gisteren dan vandaag – met elkaar om tafel gaan. Niet om te komen tot weer een mooi en nuttig jaartraject, maar om te bespreken wat we NU moeten doen. Die niet stoppen na een bewust gemaakte afweging over de toekomst van onze branche, maar ook echt een eerste stap zetten in de juiste richting. Op weg naar een oplossing die daadwerkelijk iets bijdraagt aan de problematiek in onze technische sector.


Wat iedere organisatie trouwens direct na het lezen van deze blog al kan doen, is eens goed naar binnen kijken. Wie zitten daar al? Wat hebben zij nodig? Met een beetje extra inzet op talent en persoonlijke groei zijn onze huidige krachten misschien wel de sleutel om als branche toekomstbestendig te zijn en mee te bewegen met de ontwikkelingen die op ons afkomen. 


Ga terug
Meer weten?