Blog Martin Staal: Intelligent buildings – van data naar informatie

11 januari 2019

Kortgeleden mocht ik op de TU Eindhoven een gastcollege verzorgen in het kader van het vak Intelligent Buildings als onderdeel van de Master ‘Building Physics and Services’. Daarbij wordt aan studenten geleerd om op basis van data-analysemethodieken de prestaties van gebouwgebonden installaties te optimaliseren. Wat mij betreft een hele goede stap om hier in de opleiding aandacht aan te besteden. In de praktijk zie ik echter nog maar weinig toepassingen van data-analysetechnieken voor gebouwprestaties, terwijl de toegevoegde waarde daarvan enorm kan zijn.

Dit werd nog maar eens benadrukt toen ik recent een presentatie bijwoonde over de verduurzaming van bestaand vastgoed. Daar werd verteld dat – nog steeds – in meer dan 70 procent van de gebouwen 20 tot 25 procent energie wordt verspild, omdat installaties niet optimaal functioneren. Blijkbaar is er sinds het onderzoek van TNO en Halmos in 2006 nog weinig verbeterd. Een belangrijke aanbeveling was daarom ook om eerst de verspilling van energie in bestaande gebouwen te stoppen door de werking van bestaande installaties te optimaliseren en pas daarna te investeren in nieuwe duurzame installaties. Daarmee kan het meeste worden gewonnen tegen de minste investering.

Maar hoe kan het dan toch dat er in de praktijk zo beperkt gebruik wordt gemaakt van data om de werking van bestaande installaties te optimaliseren? Terwijl bij nagenoeg alle gebouwen al een grote hoeveelheid data beschikbaar is in de aanwezige gebouwbeheersystemen. Dat komt in mijn optiek omdat die relevante data in veel gevallen letterlijk opgesloten zit: te technisch om als normale eindgebruiker te achterhalen én niet te begrijpen. Laat staan dat u de gegevens kunt analyseren en er slimme, energiebesparende acties aan kunt koppelen. Het wordt dus tijd dat we deze waardevolle data ontsluiten en omzetten in toegankelijke informatie die u als facility manager en/of gebouweigenaar helpt om gerichte, proactieve keuzes te maken met betrekking tot klimaat, comfort, energie en investeringen.

De kennis om analyses te maken en verbetervoorstellen te doen op basis van de data uit gebouwbeheersystemen zit op dit moment nog veelal opgesloten in de hoofden van ervaren regeltechnici. Gelukkig vinden er op dit moment op meerdere vlakken ontwikkelingen plaats om deze kennis om te zetten in algoritmes. Die moeten de analyse van de werking van installaties volledig automatisch verzorgen en enkel nog een melding geven bij een afwijking. Het is zelfs denkbaar dat het algoritme automatisch kan ingrijpen. Daarmee wordt het optimaliseren van de bestaande installaties steeds eenvoudiger.

Ik wil dan ook iedereen oproepen om vooral te beginnen. Ontdek welke waardevolle data in uw gebouwbeheersystemen beschikbaar is om uw bestaande installaties te optimaliseren. Hoe meer data er beschikbaar komt, hoe sneller de ontwikkeling van nieuwe algoritmes zal gaan. Zelfs door enkel maar inzichtelijk te maken wat het energiegebruik van uw installaties is, worden gebruikers zich al bewust van het energiegebruik. Meestal passen zij hier ongemerkt hun gedrag op aan, hetgeen zonder aanvullende investeringen al een energiebesparing oplevert. 

Martin Staal is Manager Gebouwautomatisering bij Kuijpers. Klik hier voor meer informatie.

Ga terug