Blog Martin Staal: Op de barricade voor de systeemarchitect

2 februari 2018

Wat een mooi vak is de gebouwautomatisering toch! Dat vond ik al toen ik net begon in de meet- en regeltechniek en door alle recente ontwikkelingen op het gebied van ‘smart building’ en ‘Internet of Things’ wordt het volgens mij alleen maar mooier. Gebouwautomatisering vormt steeds meer een integraal onderdeel van een gebouw en is in hoge mate bepalend voor de beleving van gebruikers van datzelfde gebouw. Ons werk draait daarom al lang niet meer alleen om de technische installaties die we realiseren of om licht, zonwering of temperatuur, maar om het creëren van een positieve totaalbeleving van de gebruikers van het gebouw. En omdat alles inmiddels met elkaar in verbinding staat, zal geen bouw- of installatiespecialist ontkennen dat een integrale aanpak van gebouwautomatisering cruciaal is … toch?

Waarom vliegen we projecten dan nog steeds aan vanuit de disciplines W en E, vanaf het ontwerp tot en met de realisatie, met een W-ontwerper en een E-ontwerper, met een W-calculator en een E-calculator, een W-projectleider en een E-projectleider? Ondanks dat ik niet twijfel aan ieders specialistische kennis, zie ik in de praktijk dat hierdoor de gebouwautomatisering teveel verspreid is over de disciplines W en E, waarbij de W- en E-bestekken regelmatig niet sluitend zijn ten opzichte van elkaar. Dit leidt tot oplossingen die lang niet altijd de functionaliteit bieden die de opdrachtgever mag verwachten.

Daarom ga ik met deze blog de barricade op: we móeten een systeemarchitect integreren in al onze projecten! Iemand die technisch boven het project staat en vanuit een integrale visie alle disciplines optimaal verweeft. Die zich bezighoudt met de overall functionaliteit van de installaties in het gebouw en in deze rol een waardevolle rechterhand is voor de eindverantwoordelijke projectmanager die zich primair bezighoudt met financiën en planning. Voor deze systeemarchitect gebouwautomatisering zie ik niet enkel een rol weggelegd bij de realisatie van projecten, maar zeker ook in de ontwerpfase . Sterker nog, een systeemarchitect kan ervoor zorgen dat in de hele bouwketen installaties worden ontworpen vanuit een integrale visie.

Ik geef toe: er is een mooie start gemaakt toen de Brancheorganisatie Gebouwautomatisering van de FHI samen met de TVVL het initiatief namen voor een opleiding tot systeemarchitect. En ik ben er trots op dat de eerste lichting cursisten inmiddels post-hbo-gecertificeerd is en de tweede lichting is gestart. Maar daarmee zijn we er nog niet. De hele branche roept dat we werken aan slimme totaaloplossingen, terwijl we ons in de praktijk nog bevinden in een sterk verzuilde branche en markt. In mijn optiek is er daarom echt een cultuurverandering nodig in ons denken en werken.

Helaas gaat deze cultuurverandering niet vanzelf. Net zoals met alle cultuurveranderingen geldt hier dat iedereen ziet dat verandering noodzakelijk is, maar bijna niemand wil zichzelf veranderen. Ik begrijp dat best. Voor een W- of E-projectleider voelt het in eerste instantie misschien als een stap terug. Zaken die je voorheen zelf bepaalde, moet je ineens afstemmen met een systeemarchitect. Toch zie ik het liever anders: ga juist op zoek naar het ‘WE’ in ‘W’ en ‘E’. Als team zijn we toch ook een soort installaties die het mooiste resultaat opleveren als we integraal samenwerken? Alleen dan dragen we bij aan een mooier eindproduct voor onze klanten en uiteindelijk aan de toekomstbestendigheid van de hele bouw- en installatiebranche.


Ga terug
Meer weten?