Meer weten?

Alles wat een museum nodig heeft, maar dan in het klein

9 april 2018

Kuijpers doet het normaal ‘in het groot’: zorgen voor perfecte klimaatomstandigheden in musea, zoals in het Kröller-Müller, de Hermitage, het Rijksmuseum, het Scheepvaartmuseum en het Joods Historisch Museum. Nu heeft Kuijpers zijn expertise ook losgelaten op een aanzienlijk kleiner museum: vitrines op metrostation Rokin, waarin 800 jaar Amsterdamse geschiedenis aan de wereld wordt getoond. Met exact dezelfde eisen aan klimaatcondities, maar dan op microniveau.

De vitrines bevatten voorwerpen die tijdens de bouw van de NoordZuidlijn zijn opgegraven. De archeologische vondst telt inmiddels 700.000 voorwerpen, sommige eeuwenoud, andere uit het recente verleden. De tienduizend mooiste liggen in de vitrines, van leitjes en griffels tot servieswerk, pijpen en mobiele telefoons. Alle wetenschappelijk geclassificeerd, geconserveerd en thematisch gerangschikt.

Microklimaat ontwikkelen

Kuijpers heeft bij de realisatie van het project nauw samengewerkt met vitrinebouwer Kloosterboer en stadsarcheoloog Jerzy Gawronski van de gemeente Amsterdam. “In lijn met de grote zorgvuldigheid waarmee de archeologen te werk zijn gegaan, hebben wij het microklimaat voor de vitrines ontworpen”, vertelt Kuijpers-projectleider Rob Mieras. Dat deed hij samen met zijn Kuijpers-collega, technisch ontwerper Vlado Stojanovic. Met de strenge eisen aan klimaat en budget gingen ze begin 2017 in opdracht van de gemeente Amsterdam aan de slag.

Tussen de roltrappen

“Wij doen dit werk normaal gesproken in grote gebouwen waar voldoende ruimte is voor alle technische installaties. Hier ligt het museum tússen de roltrappen. De vitrines gaan twaalf meter de diepte in. In het ontwerp van het metrostation is toentertijd geen rekening gehouden met vitrines en alle bijbehorende techniek. We hebben bij het aanbrengen van de kanalen dan ook onder de meest vreemde hoeken gewerkt.” Die twaalf meter ‘verval’ zorgde voor nog een andere uitdaging: tegenwicht bieden aan de grote marge in buitentemperatuur en luchtvochtigheid. “De vitrinereeks begint net onder straatniveau en eindigt méters diep onder de grond. Het vereiste dan ook summier inregelwerk om de temperatuur en luchtvochtigheid in de vitrines constant te houden.”

Te zien vanaf zomer 2018

Het resultaat mag er zijn, zo zagen de talrijke genodigden die erbij waren toen Amsterdams nieuwste museum in maart 2018 officieel werd geopend. De objecten hebben hier onder de strengste klimaatcondities hun nieuwe thuisbasis gekregen. Mieras: “We blijven de apparatuur de komende tijd monitoren en, indien nodig, bijsturen.” Het grote publiek kan de objecten bewonderen zodra het metrostation in de zomer van 2018 opengaat. Inmiddels is er bij de gemeente Amsterdam ook een speciale app in de maak. Daarmee kunnen reizigers straks al staand op de roltrappen – stijgend of dalend langs de vitrines – van elk object de kenmerken en historie lezen.

Ga terug