Optimale omstandigheden voor kunst, klimaat en samenwerking

Linda Janssen (adjunct directeur Noordbrabants Museum in Den Bosch) is niet zo van de techniek. Tenminste, ze is niet technisch geschoold. “Dat heeft zo zijn voordelen” zegt ze. “Daardoor kan ik altijd het doel helder voor ogen houden, me concentreren op de échte vraag. De specialisten buigen zich vervolgens over de technische oplossing.” Met Wilco van den Heuvel (vestigingsleider Kuijpers Den Bosch) kan ze daarom ook – tijdens netwerkbijeenkomsten bijvoorbeeld – over de beide organisaties, vakanties en basketbal praten. “Door het vaste team dat zo op elkaar is ingespeeld, hoeven wij als eindverantwoordelijken alleen bij grote projecten en optimalisaties van de installaties echt in actie te komen. Maar natuurlijk zijn we altijd inhoudelijk op de hoogte.”

Het Noordbrabants Museum, gevestigd in het achttiende-eeuwse gouvernementspaleis, onderging in 2011 een grote renovatie. Kuijpers was verantwoordelijk voor realisatie van de sprinklerinstallatie en bleef deze in onderhoud houden. Door faillissement van de partij die de werktuigbouwkundige en elektrotechnische installaties beheerde, kwam Kuijpers in beeld als integraal technisch dienstverlener. Linda: “We kenden Kuijpers inmiddels, werken graag samen met Brabantse partijen (Kuijpers heeft 14 locaties, waarvan één in Den Bosch, red.) en – voor mij een heel belangrijke reden – Kuijpers is een gevestigde naam in de museumwereld. Uitbreiding van de samenwerking was dus voor de hand liggend, maar niet vanzelfsprekend.” 

Een klik op alle niveaus

Wilco lacht: “Dat had ook zomaar anders kunnen lopen. De projectleiders aan beide zijden moesten even aan elkaar wennen en zaten nog niet op één lijn. Prachtig om te zien dat dit inmiddels compleet tegenovergesteld is. Ze trekken heel goed samen op, hebben een opvallend goede klik én behalen prima resultaten”. Linda voegt toe: “Dat geldt voor de samenwerking op alle niveaus. Ik ben er ontzettend blij mee dat we al jaren een vast team hebben, aan beide kanten. Voor ons als opdrachtgever is dit niet alleen prettig, maar ook van groot belang: bruikleengevers stellen hoge klimaateisen aan ons”. Temperatuur en luchtvochtigheid cruciaal Een expositie ontstaat vaak door het combineren van stukken die een museum voor een bepaalde periode in bruikleen krijgt. Linda: “Soms heb je dan te maken met tientallen verschillende partijen. Die hebben elk hun eigen voorwaarden en als we niet aan die voorwaarden voldoen, krijgen we de werken niet in bruikleen. Het vergt vaak jaren aan inspanningen om een bepaald werk te mogen lenen. En dán komen de eisen op tafel. Dat vraagt nogal wat van ons als museum én van onze technische partner. Want de eisen gaan naast veiligheid ook vooral over temperatuur en luchtvochtigheid. Spannend hierbij is dat temperatuur en luchtvochtigheid altijd afhankelijk zijn van het aantal bezoekers. Dat aantal weet je niet altijd van tevoren en soms moeten we dus – letterlijk – snel schakelen, Als je dan samen een goede basis hebt, is dat ook geen probleem.” 

Tijdelijke klimaatinstallatie in Jheronimus Bosch-jaar

In 2016 toonde Het Noordbrabants Museum de overzichtstentoonstelling 'Jheronimus Bosch - Visioenen van een genie’. Een recordaantal van meer dan 400.000 mensen bezocht in drie maanden tijd het museum. En dat stelde zo zijn eisen aan het binnenklimaat van de  museumzalen. Kuijpers kreeg de opdracht om het museum op zaalniveau gereed te maken voor zo’n vijfhonderd bezoekers per uur. Deze aantallen bezoekers vereisen een optimaal afgestemde klimaatregeling, omdat zowel de binnentemperatuur als de luchtvochtigheid hard stijgen bij zo’n grote toeloop. De buitenlandse musea die hun topstukken uitleenden, deden dat dan ook alleen op voorwaarde dat Het Noordbrabants Museum de klimaatomstandigheden te allen tijde kon garanderen. Omdat de bestaande installatie van het museum daarvoor niet de vereiste capaciteit had, moesten tijdelijke maatregelen getroffen worden. Doel: onder alle omstandigheden de ideale temperatuur en de perfecte relatieve luchtvochtigheid behalen. Kuijpers optimaliseerde de bestaande klimaatinstallatie en ontwikkelde een extra luchtbehandelingsinstallatie met warmtepomp. Deze gloednieuwe installatie was tijdelijk: voor de duur van de expositie. De tijdelijke installatie zorgde ervoor dat de klimaateisen werden gehaald, de topstukken in uitstekende conditie bleven en talrijke bezoekers ze naar hartenlust hebben kunnen bewonderen. Na afloop van de tentoonstelling is de tijdelijke installatie ontmanteld; om verspilling en afval tegen te gaan, bracht Kuijpers zoveel mogelijk materialen terug in de kringloop en is een deel van de installatie door derden hergebruikt.

Lees meer over de samenwerking tussen Kuijpers en Het Noordbrabants Museum