Renoveren zonder stagneren: zo kon het onderwijs op ’t Rijks gewoon doorgaan

De Brabantse school had al eerder een verbouwing erop zitten, van hun monumentale pand. Maar nu was het hoofdgebouw aan de beurt, dat flink verouderd was. “Voorheen hadden we radiatoren die de lokalen verwarmden, maar moesten we de ramen openzetten als we frisse lucht wilden. Dat was niet meer van deze tijd”, begint Thijs Schetters, Hoofd Technische Zaken van ’t Rijks.

Daarom kwam er in vrijwel het hele pand een volledig nieuwe ventilatie-installatie, aangestuurd door een gebouwbeheersysteem. Zes luchtbehandelingskasten op het dak zorgen ervoor dat elk lokaal beschikt over verse lucht en de gewenste temperatuur. Maar het bouwproces verliep niet altijd even soepel. “Werken in een oud, bestaand pand betekent ook dat je onderweg dingen tegenkomt die op de tekening anders leken”, vertelt Kal Verheijden, projectleider bij Kuijpers. Zo bleek boven de plafonds maar 25 centimeter ruimte te zitten, te weinig voor de ontworpen luchtkanalen. “Samen hebben we een nieuw plan gemaakt, waardoor we extra schachten hebben gecreëerd.”

Ook de constructie vroeg om een creatieve oplossing. “Grote delen van het pand zijn gerenoveerd in plaats van gesloopt. Dat was voordeliger en duurzamer. Maar de voorgespannen vloeren konden we niet zomaar doorboren voor ventilatiekanalen”, zegt Thijs. Na overleg met de architect, het adviesbureau, de andere bouwpartijen en Kuijpers kwam er een nieuw plan: een nieuwe glazen gevel vóór de bestaande gevel. “Daardoor konden we de uitstekende vloeren nuttig maken en de ventilatiekanalen in de tussenruimte verwerken. Tegelijkertijd kunnen de ramen nog steeds open.”

Toch zat de grootste uitdaging niet in de techniek zelf, maar in het feit dat de school tijdens de verbouwing gewoon open moest blijven. De oplossing hiervoor? De verbouwing opsplitsen per vleugel, met fases die steeds hetzelfde verliepen: het werkgebied afzetten, slopen, opnieuw opbouwen, testen en vervolgens weer in gebruik nemen. “Dat vergde veel planning en duidelijke communicatie, nog voordat we begonnen met de bouw”, zegt Kal. ’t Rijks was daarbij leidend. “Als we een vleugel afzetten, mis je een aantal lokalen. Dan moet je de leerlingen ergens anders opvangen. De school wist precies hoeveel lokalen ze konden missen en daar stemden we de planning op af.” Dat is volgens Kal precies de kern van het project. “Je moet het benaderen vanuit het idee dat de leerling het belangrijkste is, niet de bouw.” Al betekende dat soms ook letterlijk tussen de leerlingen doorwerken om nog die ene kabel goed op zijn plek te krijgen. “Gelukkig was daar alle begrip voor.”

Wat de verbouwing extra bijzonder maakte, was dat de school ervoor koos om het project integraal aan te vliegen. Thijs: “Een goed binnenklimaat en gezonde CO₂-waarden zijn heel belangrijk in het onderwijs. Veel scholen pakken dat met losse maatregelen aan, maar wij wilden dat grootser doen. Zodat het hele klimaat en de uitstraling van de school in één keer meegaan.” Daarmee kwam de school in aanmerking voor subsidies. Fijn en efficiënt, maar daardoor werd de deadline wel strak: binnen twee jaar móest de verbouwing klaar zijn. “In het begin moest ik wel even wennen hoe netjes Kuijpers alles wilde vastleggen. Soms wil je ook even snel iets tussendoor doen. Maar het zorgt ervoor dat afspraak ook echt afspraak is. En dat het dan ook gewoon gebeurt”, zegt Thijs.

Dus toen er onderweg vleermuizen in de spouwen werden ontdekt, werd er samen gekeken hoe die vertraging kon worden ingehaald. Thijs: “Zoiets vraagt medewerking van alle partijen. Dus stelden we meer van ons gebouw beschikbaar en gingen we van vier naar drie fases.” Kal nam het plan van aanpak en de planning op zich. “In plaats van dat we bijvoorbeeld drie keer tien toiletten aanpakten, werd dat nu twee keer vijftien.” Het gevolg: slechts één week uitloop ten opzichte van de originele opleverdatum. Daar is Thijs trots op. “Ik zie binnen de subsidieregelingen deze verbouwing een beetje als een voorbeeldproject. Want zo kan het dus!”

Beide mannen kijken dan ook tevreden terug op de samenwerking. “Het was heel prettig om Thijs, met al zijn technische kennis, op locatie te hebben. Hij kon met iedereen schakelen, dat was fijn voor onze monteurs en mij”, zegt Kal. Ook Thijs is blij. “Het was allemaal goed in kaart gebracht. Het gros van de problemen is geen probleem geworden, omdat het van tevoren is uitgezocht. En als het onderweg toch even anders liep, konden we meteen met de hoofdmonteur op locatie schakelen en werd het opgelost. Het zijn gewoon heel prettige mensen om mee samen te werken.”