Meer weten?

Blog Martin Staal: Het bestek als legpuzzel

2 mei 2018

“Goed verhaal”, “de vinger op de zere plek” en “helemaal eens met je uiteenzetting” … het zijn zomaar een paar reacties op mijn oproep om onze projecten veel meer integraal te benaderen en een systeemarchitect te integreren. Ik vind het mooi om persoonlijk te ervaren dat integraal samenwerken al breed wordt gedragen in onze branche. Afgelopen week werd ik er echter aan herinnerd dat we nog een hele weg te gaan hebben.

Gebouwautomatisering en de huidige STABU-systematiek van bestekken gaan niet goed samen. Dat bleek maar weer eens toen ik een omvangrijk bestek doornam voor een aankomend project met een hoog Smart-Building gehalte. Het was niet de omvang van het bestek die stof tot nadenken gaf, maar het feit dat er in bijna elk van de hoofdstukken van het ruim 1.000 pagina’s tellende bestek wel een zin of een alinea stond over gebouwautomatisering. Dat maakte het lezen en interpreteren ervan vergelijkbaar met een enorme legpuzzel. Het stukje op pagina 13 leek misschien goed aan te sluiten op de tekst van pagina 350, maar het paste net niet goed in elkaar. Hetzelfde gold voor de passages op pagina 17, 54 en 833. Het resultaat? Na uren puzzelen was er onvoldoende samenhang, bleken de belangrijkste stukjes te ontbreken en had ik andere stukjes juist dubbel. Niet handig als je tot een optimaal efficiënte oplossing wilt komen. 

Illustratie gebouwautomatisering

Een traditioneel bestek heeft misschien jarenlang zijn werk goed gedaan, maar we weten allemaal dat traditioneel bouwen niet meer de norm is. Waar W- en E-bestekken voornamelijk gericht zijn op STABU-richtlijnen – wat heb je nodig en hoe breng je het aan – draait gebouwautomatisering veel meer om functionaliteit: wat biedt het gebruikers? Omdat in de huidige bestekken alle gevraagde functionaliteiten worden ‘vertaald’ naar technische STABU-specificaties, is voor een opdrachtgever vaak niet meer te achterhalen welke integrale functionaliteit dit nu uiteindelijk oplevert.


Tijd dus om de discussie over bestekken aan te zwengelen. Omdat gebouwautomatisering in hedendaagse projecten minstens zo belangrijk is als de W- en E-installaties, verdient het in mijn optiek een duidelijke eigen positie in het bestek. Of misschien zelfs wel een heel eigen bestek. Waar de Werktuigbouwkundige en Elektrotechnische installaties dan nog steeds vanuit een uitvoeringsspecificatie beschreven kunnen worden, wordt het onderdeel gebouwautomatisering meer omschreven vanuit functionaliteit en ook gegoten in een structuur die beter aansluit op de specifieke eisen van dit vakgebied. Zo’n bestek is voor zowel opdrachtgevers als uitvoerders veel overzichtelijker en beter te controleren. Dat draagt er ook aan bij dat aan het einde van het project daadwerkelijk wordt opgeleverd waarom is gevraagd.

Ik begrijp best dat zoiets niet van vandaag op morgen geregeld zal zijn, maar we kunnen wel vandaag al starten met het gesprek om daar te komen. Bijkomend voordeel: een aangepast, minder traditioneel bestek bewerkstelligt niet alleen meer helderheid en minder faalkosten, maar geeft ons als branche ook de ruimte om te innoveren en voor creatieve, toekomstbestendige oplossingen te kiezen. En dat is pas een interessante puzzel om met elkaar te leggen!

Ga terug